STRESZCZENIE
W pracy przedstawiono wyniki cynkowania reaktywnych stali w wieloskładnikowych kąpielach cynkowniczych: Zn-Al-Ni-Mn-Sn (WEGAL), Zn-Al-Ni-Mn-Sb, Zn-Al-Mn-Sb (WEGAL CK). Uzyskano uniwersalne i oszczędne w zużycie cynku powłoki o wysokiej jakości podczas cynkowania jednostkowego i ciągłego w temperaturze 440-445 ºC. W teście zginania powłoki wykazują bardzo dobrą plastyczność, którą gwarantuje im warstwowa budowa o zwartym wyglądzie faz międzymetalicznych. Zastosowane w badaniach stopy cynku umożliwiają uzyskanie jednorodnego, korzystnego wyglądu powłoki cynkowej na wyrobach wykonanych z różnych gatunków stali, w tym stali reaktywnych. Zaproponowane dodatki antymonu zamiast cyny do stopu WEGAL nie wywołały zmian w kinetyce parabolicznego przyrostu grubości powłok z czasem cynkowania użytych stali reaktywnych. Przemysłowe cynkowanie z udziałem stopu WEGAL przyniosło oszczędność cynku (stopu) rzędu 20 zł na każdej cynkowanej tonie wyrobów stalowych. Podany wskaźnik określono w skali rocznej cynkowania różnorodnych wyrobów stalowych. W tej samej skali czasu zużycie stopu wynosiło 60-63 kg na jedną tonę cynkowanych wyrobów i należy do przodujących w świecie.
Słowa kluczowe
Cynk, stopy cynku, cynkowanie ogniowe, powłoka cynkowa, stal reaktywna, antymon, Wegal.
SUMMARY
Results of tests with hot-dip galvanising of reactive steel samples in multi-component baths: Zn-Al-Ni-Mn-Sn (WEGAL), Zn-Al-Ni-Mn-Sb, Zn-Al-Mn-Sb (WEGAL CK), have been presented. The coatings obtained during the batch and continuous hot-dip galvanising conducted at the temperature of 440-445 0C were universal and of high quality, at low zinc consumption. The bending tests were performed confirming very good plasticity of the coatings, which was due to their layered structure with uniformly distributed intermetallic phases. The zinc alloys used during tests ensure an uniform, favourable appearance of zinc coating on the articles of different steel grades, including reactive steels. Replacement of tin with antimony in the WEGAL alloy had no effect on the kinetics of parabolic growth of coating thickness with time in case of reactive steels under test. Application of the WEGAL alloy for industrial-scale galvanising resulted in zinc alloy savings of 20 PLN per ton of steel articles coated. This figure has been determined as a yearly average from coating of different steel products. An average alloy consumption per one ton of coated products was 60-63 kg, which is one of the best results on a world scale.
Keywords
Zinc, zinc alloys, hot-dip galvanising, zinc coating, reactive steel, antimony, Wegal.
1Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice
