INŻNIERIA POWIERZCHNI NR 3 – 2007
TOMASZ BABUL1, STEFAN KOWALSKI1, JACEK SENKARA2,
JERZY JAKUBOWSKI2, TADEUSZ GANCARCZYK3
ZASTOSOWANIE LUTÓW NA BAZIE SREBRA
I ZŁOTA DO LUTOWANIA WYBRANYCH CZĘŚCI
SILNIKÓW LOTNICZYCH
APPLICATION OF THE SILVER AND GOLD
BASED FILLER ALLOYS FOR BRAZING
OF CHOSEN PARTS OF AERO ENGINES
STRESZCZENIE
W artykule omówiono niektóre aspekty lutowania próżniowego złączy występujących w układach paliwowych,
hydraulicznych i powietrznych w nowoczesnych silnikach samolotowych. Zbadano wpływ chropowatości
powierzchni oraz temperatury i czasów lutowania na rozpływność lutów AgCu42Ni2 i Au-18Ni na stali typu
18-8. Przeanalizowano morfologię połączeń typu stal-lut-stal. Omówiono zjawiska występujące podczas przemieszania
się frontu lutowia w szczelinach o różnej szerokości.
Słowa kluczowe
Lutowanie próżniowe, lut AgCu42Ni2, lut Au-18Ni, stal 18-8.
SUMMARY
The paper deals with selected issues related to the vacuum brazing of joints used in fuel, hydraulic and
pneumatic systems of modern aero engines. The influence of surface roughness, temperature and time of the
process on AgCu42Ni2 and Au-18Ni filler alloys spreading on 18-8 grade of steel is investigated. Morphology of
joints of the steel-brazing metal-steel type is analyzed. Also the phenomenons occurring during flow of the front
of brazing alloy in gaps with various widths are discussed.
Keywords
Vacuum brazing, AgCu42Ni2 filler, Au-18Ni filler, 18-8 steel grade.
1 Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
2 Politechnika Warszawska
3 WSK „PZL-Rzeszów” S.A.