KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE PROJEKTOWANIA PROCESÓW AZOTOWANIA GAZOWEGO Z WYKORZYSTANIEM SYMULACJI I METOD SZTUCZNEJ INTELIGENCJI

COMPUTER-AIDED PLANNING OF GAS NITRIDING PROCESS USING SIMULATION AND ARTIFICIAL INTELLIGENCE METHODS

STRESZCZENIE
W artykule przedstawiono modele do symulacji procesów obróbek powierzchniowych na przykładzie procesu
azotowania gazowego. Modele składają się z:
1) heurystycznych modeli do określania składu atmosfery
azotującej na podstawie zakładanego przebiegu zmian temperatury i potencjału azotowego podczas procesu,
2) sztucznej sieci neuronowej do przewidywania profili mikrotwardości dla danych parametrów procesu,
3) algorytmów ewolucyjnych do określania parametrów procesu dla danego profilu twardości.
Osiągnięto bardzo dobre działanie modeli. Dla wygodnego posługiwania się modelami opracowano graficzny interfejs użytkownika (GUI). Opracowane modele cząstkowe są zintegrowane w jeden wspólny model. Przedstawione przykłady wykorzystania modelu dla optymalizacji parametrów procesu pokazują, ze jest to wygodne i uzyteczne narzędzie
dla praktycznych zastosowań w inżynierii powierzchni.

Słowa kluczowe
Proces azotowania, warstwa azotowana, potencjał azotowy model empiryczny, model analityczny, sieć
neuronowa, logika rozmyta.

SUMMARY
Models for simulation of processes of surface treatment have been presented in the article. Nitriding process
has been used as an exemplar. The models consist of:
1) heuristic models to define the composition of nitriding atmosphere on the base of the assumed course of the changes of the temperature and nitriding potential during the process,
2) artificial neural network to predict profiles of micro-hardness for given process parameters,
3) evolutionary algorithms to foresee the process parameters for the given profile of hardness. The models of very
good performance were achieved. Graphical user interface (GUI) has been created for easy use of the models.
Designed models are combined and integrated in software package that is built up on a modular fashion. The
exemplars of the application of the models are given, to demonstrate that they are convenient and powerful
tools in surface engineering.

Keywords
Nitriding process, nitriding layer, nitriding potential, empirical model, analytic model, neuronal net, fuzzy

¹ Instytut Technologii Eksploatacji – PIB, Radom
² Politechnika Koszalińska
³ Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa