STRESZCZENIE
Opisano metody dynamicznej obróbki plastycznej części maszyn ze szczególnym uwzględnieniem technologii kulowania (shot-peening). Przedstawiono rodzaje urządzeń, media oraz metody kontroli proce-sów wraz z omówieniem najnowszych sposobów kontroli stopnia pokrycia kulowanej powierzchni za pomocą płynów fluoroscencyjnych firmy Dyscan. Objaśniono istotę umacniania powierzchni obrabianego metalu w wyniku poddania jej wielokrotnym plastyczno-sprężystym odkształceniom. Wykazano, że w rezultacie obróbki zmienia się stan warstwy wierzchniej i właściwości użytkowe. Ostateczny efekt ob-róbki zależy od stanu warstwy wierzchniej obrabianego materiału
i parametrów technologicznych. Przed-stawiono główne kierunki rozwoju technologii i stan prac w oparciu o teorię sprężysto-plastycznych odkształceń, jak również wyniki badań z prac realizowanych IMP dla przemysłu obronnego.
.
Słowa kluczowe
Granica wytrzymałości zmęczeniowej, kulowanie naprężenia własne, intensywność kulowania.
SUMMARY
The dynamic surface plastic treatment methods of machine parts with special consideration of the shot-peening technology are described.
The equipment types and process control methods with innovative tech-niques of coverage degree inspection of shot-peened surfaces with Dyscan fluoroscopic fluids are presented. The principle of surface strengthening of treated metal resulting from its multiple plastic-elastic straining is explained. It is shown that shot-peening substantially modifies the state of treated surface layer and its opera-tional properties.
The final treatment effect depends on the state of surface layer of treated material and on the technological parameters of shot-peening process. State of the art of works based on plastic-elastic strains the-ory and main directions of technological development are presented. Investigation results of works realized by the Institute of Precision Mechanics for armament industry are also shown..
Key words
Fatigue strength limit, shot-peening, internal stresses, shot-peening intensity
1Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
