STRESZCZENIE
W artykule przedstawiono wyniki badań przeciwzużyciowych, kompozytowych warstw powierzchniowych Ni-P-Al2O3 osadzanych na stali C45. Obserwacje struktury prowadzono przy użyciu mikroskopu sił atomowych - AFM, a także skaningowej mikroskopii elektronowej - SEM/EDS. Zastosowane techniki obserwacji pozwoliły na ocenę topografii powierzchni, a przekroje poprzeczne warstw na wykonanie liniowego rozkładu pierwiastków i określenie grubości tych warstw. Charakterystyki tribologiczne uzyskano na testerze tribologicznym
T-01M, pracującym w skojarzeniu, tarcza-kulka w warunkach tarcia technicznie suchego, jak również tarcia granicznego w modelowych substancjach smarowych: bazach olejowych, bazach olejowych zawierających dodatki przeciwzużyciowe AW oraz fosfazynowych olejach syntetycznych o wysokich właściwościach eksploatacyjnych.
.
Słowa kluczowe
Kompozytowe warstwy powierzchniowe, struktura, właściwości tribologiczne.
SUMMARY
Investigation results of anti-wear Ni-P-Al2O3 composite surface layers deposited on C45 steel were presented. Structure observations were made with atomic field microscope-AFM and scanning electron microscopy-SEM/EDS. Applied observation techniques made possible to assess the surface topography and the cross-sections of deposited layers – to determine the linear distribution of elements and the layers thickness. Tribological characteristics were obtained with T-01 M tribological tester working in ball-en-disk system in dry friction conditions as well as in boundary friction conditions using model lubricants: oily bases, AW anti-wear agents containing oily bases and phosphasine synthetic oils of high operating properties.
Key words
Composite superficial layers, structure, tribological properties.
1 Politechnika Świętokrzyska
2 Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa
